Sau Tốt Nghiệp Không Đi Học Cao Học, Thì Làm Gì?

“Không đi học Cao Học, thì làm gì? Thật ra trong số bạn bè mình năm ấy, có lẽ mình là người duy nhất tốt nghiệp đại học ở Hàn xong thì khăn gói quả mướp về Việt Nam khởi nghiệp, còn tất cả mọi người bây giờ đã học lên cao học rồi, vẫn ở Hàn – hoặc đi một nước nào đó khác. Lý do ấy à? Giống với tất cả các đồng chí khởi nghiệp khác thôi, vì nhìn thấy cơ hội, vì trẻ, vì khoẻ. Phải nói là chủ yếu là vì trẻ và khoẻ. Các bạn hiền cứ tốt nghiệp đại học đi sẽ thấy có một loại năng lượng chảy đùng đùng trong huyết quản. Thật ra, kế hoạch ban đầu của mình cũng là đi học cao học như bạn bè vậy. Hồi ấy, mọi người cứ doạ là, học cái ngành của mình là không học lên thì chẳng-làm-được-gì, sinh viên mà, ai nghe thế mà chẳng sợ, chẳng dé. Chủ yếu lý do chúng mình đi học cao học chắc là vì chưa biết nếu ra trường thì phải làm gì, hay cảm thấy chẳng đủ tự tin, chỉ đơn giản là cố gắng làm một cái gì đó để không cảm thấy quá yếu đuối ngoài kia.

2 năm khởi nghiệp, cảm giác rõ ràng nhất lúc này chính là mệt. Hầu như tất cả những gì học trong trường không dùng trong cuộc sống hàng ngày. Không dùng khi bạn hiền phải lăn lộn ngoài kia, tranh đấu và phải suy nghĩ kỹ xem là “Ơ, thế là nó có đang tìm cách lợi dụng mình không nhỉ?” – Chẳng có trải nghiệm nào giống với những gì bạn đã được học cả.

Mình vẫn nhớ những lúc ngồi làm báo cáo giả tượng trong trường về tình hình trợ cứu các nước nghèo, rồi là được mặc đồ thật đẹp, được vào phòng hội thảo để thuyết trình về các phương án quan hệ quốc tế… Nhưng hầu như lúc đi làm ngay lập tức, khởi nghiệp thì chưa được làm những cái đó. Có những cái chẳng ai dạy bạn cả, như là phải làm hợp đồng như thế nào để không bị rơi vào thế bất lợi, phải đi cửa nào, đường nào để xin được cái chính xác tờ giấy mình cần. Bạn cũng chẳng biết phải đi đâu để tìm đồng minh, cá lớn hơn thì chỉ trực tìm cách “thịt” mình, còn người trẻ hơn thì luôn tìm cách vượt trong đường đua không nhìn thấy đích. Cứ như vậy đấy. Có lẽ, bạn sẽ trưởng thành, à không, già, già đi rất nhanh. Mình đã vui miệng nói với các bạn đồng nghiệp là, “Cứ mỗi lần đặt bút ký cái gì là thấy auto mọc ra 3 sợi tóc bạc!”

Rồi rất nhanh sau đó lại là cảm giác thèm được đi học, vì thấy còn quá nhiều thứ mình chưa biết. Lúc nào cũng cảm thấy cần phải học nhiều hơn, lẽ ra phải học nhiều hơn, nhưng bây giờ lại không có thời gian nữa rồi.

Tóm lại là, cứ nghĩ chúng ta đã chuẩn bị rất nhiều, nhưng lại chưa là đủ. Nếu có điều kiện, các bạn cũng hãy thử đi làm ngay sau khi tốt nghiệp xem, rồi sau đó lại đi học, sẽ thấy thấm hơn nhiều. Phải đến thật sự lúc ấy bạn mới hiểu được thầy cô giáo đang nói cái gì, và nếu không đủ hiểu biết, thế giới ngoài kia đáng sợ ra sao. Cứ đi học đi, cứ đi làm đi – làm bất cứ điều gì với cái loại năng lượng tuổi trẻ đó. Chỉ một vài năm sau bạn sẽ không thể có lại nó.

Chẳng có sự lựa chọn nào là đúng hay sai cả đâu. Cuối cùng chỉ có chúng ta, hoài nghĩ về những cơ hội đã bỏ lỡ.”

Credit: Quỳnh in Seoul
– Theo Quỳnh in Seoul –